Dede Korkut Hikayeleri nedir - Dede Korkut Hikayalerinin özellikleri
DEDE KORKUT HİKAYELERİ{DESTANLARI}
TÜRKlerin islamiyet
sonrası yazılı halk hikayelerinin ilk örnekleridir. kitabın asıl adı ;
kitabi dedem korkut ala lisani taifei oguzandır. toplam 12 destandan
oluşur.
hikayelerde dersler verilmiş, halk bilgilendirilmek
istenmiştir. destanlaşmış tarih olayları anlatılmıştır. oğuzların dini
inançları belirtilmiştir, örneğin alpler kafirlerle savaşa gitmeden
evvel arı sudan abdest alıp, iki rekat namaz kıldıkları belirtilmiştir.
halkın iktisadi durumu da anlatılmıştır. oğuzların daha çok
hayvancılıkla geçindiği neredeyse her hikayede görülmektedir. yalnız,
oğuzlar’da üstünlük zenginlikle, mal mülkle olmaz. oğuzlar’da üstülük
yiğitlikle olur. erkek gençlerin isim alabilmesi için bir yiğitlik
göstermesi gerekir. yiğitlik gösteren delikanlıya dede korkut isim
verir. verdiği isimler genellikle delikanlının gösterdiği yiğitlikle
alakalıdır. mesala boğaç han’a ‘boğaç’ ismi boğayı boğduğu için
verilmiştir. oğuzlar işlerini kendileri yapamazsa küçük düşerler.
üstünlüklerini kaybetmemek için yardım kabul etmezler. kazan han’ın
hikayesinde de böyle olmuş, kazan han çobanı, yardımını engellemek
için, ağaca bağlamıştır.
hikayelerde kadın da söz sahibidir.
kadın da hanlık edebilir. kadın evlenirken güçlü, yiğit birini arar.
gerektiğinde kadın da savaşır fakat kadının savaşması erkeği küçük
düşürür.
destanlarda yoğunlukla ideal oğuz alp’inin nasıl olması
gerektiği anlatılıyorsa da alplerin başına gelen olaylardan herkese pay
düşüyor. büyüklüğün ve güçlülüğün erdem ve hünere bağlı olduğu her
fırsatta belirtilmiş. düşmana karşı savaşmak da yiğitliğin, büyüklüğün
göstergesidir. verilen dersler bu kadarla da kalmıyor. bunların bir
kısmı doğrudan devlete ve yöneticilere bir kısmı da millete verilmek
istenen derslerdir...
alıntıdır..
1-15.16 yüzyılda bilinmeyen biri tarafından yazılmıştır
2-Bir önsöz ve 12 hikayeden oluşur
3-Hikayeler birbirinden bağımsızdır
4-Her hikayenin sonunda Dede Korkut adlı yaşlı-bilge kişiortaya çıkar.Kopuzu ile
dua söyleyerek hikayeyi bitirir.
5-Oğuz Lehçesiyle yazılmıştır.Oğuzların iç ve dış düşmanlarını anlatan hikayeler vardır.
6-Nazım-Nesir karışık yazılmıştır.
